Ziekenfondsen worden duurder en blijven ondoorzichtig

De twee grootste ziekenfondsen van het land, de Christelijke Mutualiteit (CM) en de Socialistische Mutualiteit, worden volgend jaar een stuk duurder. Slechts één ziekenfonds laat zijn bijdrage zakken. Zowel de prijzen als de terugbetalingen worden stilaan geharmoniseerd, waardoor sommige leden hun bijdrage gevoelig zullen zien stijgen.

Gemiddeld moet een Vlaams gezin met één kind ten laste zo’n 176 euro per jaar betalen. Dat is bijna 6 procent meer dan in 2018. De stijging loopt op tot van ongeveer 20 tot 25 procent, die “noodzakelijk is om alles te kunnen blijven betalen.” Bovendien voert de CM vanaf januari een franchise in van 30 euro per jaar voor remgeld en schaft het heel wat extra tegemoetkomingen, zoals voor homeopathie, af. In Wallonië is vooralsnog geen sprake van een tariefverhoging maar daar ligt de ziekenfondsbijdrage voor een vergelijkbaar gezin op 235 euro per jaar.

Ter vergelijking: de honoraria voor een raadpleging van de huisarts, een huisbezoek of het globaal medisch dossier (gmd) stijgen vanaf januari met 3,33 procent. Maar de remgelden stijgen grosso modo evenredig mee, zodat de kosten voor de patiënt uiteindelijk nagenoeg gelijk blijven. Voor de chirurgen komt er geen indexering in 2019. Hetzelfde geldt voor een stuk voor technische prestaties, klinkt het. Voor andere prestaties geldt dan weer een indexering van 1,45 procent. Voor 2019 is een budget voorhanden van 131,8 miljoen euro om de erelonen van artsen te indexeren. Het gaat om een indexering van 1,45 procent op een totaalbudget van 8,4 miljard euro.

De conclusie ligt voor de hand: de grootste ziekenfondsen van ons land zijn niet in staat om een degelijk begrotingsbeleid te voeren. Tot die vaststelling komt ook het Rekenhof dat in september nog moest toegeven dat de overheid amper zicht heeft op hoe de ziekenfondsen hun werkingsmiddelen inzetten. Het Rekenhof dringt dan ook aan op meer transparantie.”Nu beschikken het Riziv en de Controledienst voor de ziekenfondsen (CDZ) over onvoldoende informatie om een doelmatige controle op de activiteiten van de ziekenfondsen te organiseren.”

Het is niet de eerste maal dat het Rekenhof tot die merkwaardige conclusie komt. In de eerste audit over de berekening van de administratiekosten van de ziekenfondsen had het Rekenhof het al over “een gebrek aan publiek beschikbare informatie”, waardoor het geen uitspraak kon doen over de “adequaatheid” van het bedrag. De recente audit was de laatste in een reeks van drie onderzoeken naar de werking van de ziekenfondsen, die het Rekenhof op vraag van het federaal parlement opstartte. De rode draad doorheen de drie studies is duidelijk: het gebrek aan beschikbare informatie maakt een grondige doorlichting van de ziekenfondsen de facto onmogelijk.

De ziekenfondsen die zo graag artsen onder vuur nemen, zwegen in alle talen. Nochtans hadden ze twee jaar voordien met minister van Sociale Zaken Maggie De Block (Open VLD) een Toekomstpact afgesloten om hun werking te moderniseren. In dat pact beloofden de ziekenfondsen om hun boekhouding transparanter en eenvormiger te maken tegen eind december 2018, maar voorlopig is het nog wachten op resultaat. De ziekenfondsen zouden volgens dat pact hun eigen interne controles in kaart brengen.

Rik Dessein, financieel manager bij de Christelijke Mutualiteit, gaf toe dat alles beter kon: “We geven nu al een oceaan aan informatie aan de controlediensten. We vinden dat we al goed gecontroleerd worden en niet te vergeten: onze leden boordelen ons ook aan het einde van de rit.” Maar die info blijkt volgens het Rekenhof “weinig bruikbaar”. Voor de toegang tot facturatie- en aanrekeningsgegevens hebben de ziekenfondsen “drempels ingebouwd”. Het gevolg, volgens de studie: “de controlediensten verzamelen de info momenteel vooral fragmentarisch”.

Er is echter zwaar weer op komst voor de ziekenfondsen. De N-VA wil na de verkiezingen –op zijn minst – de financiering van de ziekenfondsen volledig herzien. “We moeten eindelijk eens af van wat heilige huisjes”, zegt Kamerlid Valerie Van Peel, die mee aandrong op de drie audits door het Rekenhof. “De parameters waarmee nu berekend wordt hoeveel werkingskosten naar de ziekenfondsen gaan, goed voor één miljard euro per jaar, zijn compleet voorbijgestreefd.

In 1987 was er al een audit die daar vragen bij had. Dat doet het Rekenhof 31 jaar later opnieuw en er is nog altijd niets mee gebeurd. Als zelfs het Rekenhof niet kan weten wat er precies met die werkingsmiddelen gebeurt, wie dan wel? Niemand. Als ik in het parlement een vraag stel over een overheidsinstelling, krijg ik een transparant antwoord. Als ik iets vraag aan het ziekenfonds over haar wettelijke opdracht, niet.” Van Peel wil het niet allemaal op onwil steken. “Een deel van de huidige complexiteit is niet de schuld van de ziekenfondsen, maar van de historisch fout gegroeide wetgeving. Maar ik heb wel de indruk dat ze zelf niet staan te springen om mee te werken aan een betere controle. Ze blijven mist spuien, terwijl we volgens ons wel degelijk kunnen besparen op structuren.”

Dat gaat de Christelijke Mutualiteit nu inderdaad doen. Dit weekend lekte uit dat de CM stevig gaat afslanken. “We gaan op een gecontroleerde manier afbouwen. Nu niets doen is schuldig verzuim. De ganse sector is in verandering”, zegt Alain Florquin, personeelsdirecteur bij de CM. Die hervorming kreeg de naam “Plan Nova”. Middels een forse centralisering en digitalisering wil de directie van CM tegen 2022 intern orde op zaken stellen. Die omschakeling betekent dat er naar schatting 600 à 700 VTE”s (voltijdsequivalenten) zullen verdwijnen. “Daardoor kunnen er straks zelfs een paar duizend mensen een andere job krijgen binnen of buiten de CM”, zegt vakbondssecretaris Pieter Liagre van de huisvakbond LBC-NVK . Over concrete cijfers houdt de directie zich op de vlakte. “We willen nu geen ­paniekboodschappen uitsturen”, zegt ­Florquin, die de ongerustheid countert. “We gaan op een gecontroleerde manier afbouwen. Nu niets doen, is schuldig verzuim. De hele sector is in verandering”

Vooral in het middenkader zullen tegen 2022 jobs verdwijnen. Dat zorgt voor grote interne onrust. Veel mensen krijgen nu nieuwe functies aangeboden, maar op een lager niveau en met een lager loon. Bij tal van verschuivingen wordt het behoud van de loon- en arbeidsvoorwaarden ter discussie gesteld. “Daar is enorm veel bezorgdheid over”, zegt Liagre in de kranten van Mediahuis. Personeelsdirecteur Florquin geeft toe dat de CM uitgaat van het principe “de verloning volgt de functie”. “We willen een correcte verloning ten opzichte van de verantwoordelijkheid van de job. Bovendien willen we respect tonen voor het werk dat die mensen in het verleden voor ons ­gedaan hebben. We zoeken met de vakbond naar oplossingen. We hebben een grote groep loyale en goede werknemers, het is onze plicht om daar goed mee om te gaan.”

Komt daarbij dat het marktaandeel van de CM jaar na jaar afneemt. De verzekerden zijn lang niet allemaal trouw aan hun “zuil”. De Christelijke Mutualiteit blijft met een marktaandeel van 42 procent en meer dan 3 miljoen aangesloten Belgen de absolute marktleider. Maar van de klassieke ziekenfondsen groeien de Neutrale Ziekenfondsen elk jaar het sterkst. En nog sterker groeit de Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (HZIV). Op 30 juni 2018 telde die Hulpkas ruim 74.000 leden. In één jaar is dat een stijging van bijna zes procent: aansluiten daar is kosteloos.

Marc van Impe

Bron : MediQuality

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s