Komt een vrouw bij de dokter, om de uitslag van een onderzoek te vernemen.

‘Toen de dokter zei dat ik geen gezwel had en ook geen hartfalen of levercirrose, en als ik geen gekke dingen deed wel honderdeneen zou kunnen worden, zakte de moed me in de schoenen.’*

Ik moest een dit micro-verhaaltje denken toen ik de resultaten las van onze peiling waarin we u vroegen hoe u slecht nieuws brengt? Omfloerst of recht voor de raap. We ontvingen 158 volledige antwoorden. De uitkomst is verbazingwekkend: 75% van de artsen kiest voor zachte aanpak. 25% kiest voor directe confrontatie, maar in deze zijn dat drie keer zoveel Vlamingen dan Franstaligen. We vroegen u niet waarom u voor uw aanpak kiest. Dat geeft me vrijheid hier wat verder op door te borduren.

Vaak lees ik in de rubriek lezersbrieven dat artsen slecht nieuws ijskoud brengen. Dat blijkt dus helemaal niet zo te zijn. Hoewel er misschien enkele dokters zijn die aan die criteria voldoen, geeft de meerderheid van de artsen echt om de gevoelens van hun patiënten. Terwijl het geven van slecht nieuws een van de moeilijkste taken van een clinicus is, doen de meesten echt een inspanning. Het verschil tussen Noord en Zuid -25 Vlaamse artsen brengen slecht nieuws zonder omwegen, tegenover 8 Franstalige- past helemaal in het beeld dat uit andere peilingen blijkt, met name dat de Franstalige arts zich paternalistischer opstelt dan zijn Vlaamse collega. Dat getuigt ook van een verschillend inschatten van de autoriteit die een arts verondersteld wordt uit te stralen.

Wat me ook verbaast is dat patiënten zo verschillend reageren op de minder gunstige informatie die ze krijgen. Sommigen zijn volledig voorbereid op het resultaat. Anderen zijn zo geschokt dat ze de gegevens niet geloven. Sommigen staan stevig in hun schoenen, ook al horen ze het ergste, terwijl anderen in grote paniek verkeren. Er is geen verkeerde of juiste reactie en er is geen manier om te voorspellen hoe een patiënt zal reageren. Een arts moet beseffen dat het brengen van slecht nieuws het leven van een patiënt drastisch gaat veranderen. Ze zullen moeten hun toekomstplannen volledig herzien. Ze zullen onzeker zijn hoe ze dit aan hun dierbaren moeten vertellen. De arts moet openstaan voor al die reacties en deze zeker niet minimaliseren. Niet alle mensen zullen sterk zijn en de patiënt vertellen dat hij precies dàt moet doen, kan hem het gevoel geven dat u zijn ervaring wil bagatelliseren.

De depressieve schrijfster van het micro-verhaal besluit haar reactie op het goede, dus voor haar slechte nieuws, als volgt:

‘Een hele lap leven hing voor me… Ik moet die lap niet zien. Haal die lap weg! En geef me honderdeneen miljoen momenten van nu en hier.’

Hoe breng je dan slecht nieuws? Ik geloof dat deze aanpak werkt: Wees empathisch, wees eerlijk, patiënten verdienen de volledige en volledige waarheid, hoe slecht die ook is. Als ze erger worden, vertel het hun. Een arts kan niet iedereen redden en degenen die met de dood worden geconfronteerd, moeten dat weten, zodat ze voorbereidingen kunnen treffen, wat dat ook moge inhouden.

Wees eenvoudig en zorg ervoor dat de patiënten begrijpen wat u hebt uitgelegd of onthuld. Geef ze goede websites waar ze meer informatie kunnen vergaren nadat ze naar huis zijn gegaan. Ze zijn vaak geschokt en niet in staat om te luisteren naar alles wat u hen vertelt. Laat ze vragen stellen en zorg ervoor dat u ze beantwoordt. Ze moeten volledig op de hoogte zijn van hun medische situatie. Als ze zelf geen vragen stellen, vraag ze dan of ze die hebben. Luister: de bezorgdheid van een patiënt kan niet dezelfde zijn als die van u.

Een patiënt kan zich meer zorgen maken over het uitvallen van zijn haar door chemotherapie dan over de metastasen in de toekomst. Als u luistert, weet u waar zij het meest bezorgd over zijn en hoe dit moet worden aangepakt. Laat hen hun emoties tot uitdrukking brengen. Wees ondersteunend. Patiënten moeten weten dat je er voor hen bent. Je bent er niet om ze te vertellen wat ze moeten doen. Je bent er om hen te begeleiden en te helpen bij het nemen van beslissingen. Misschien ben je het niet eens met hun beslissingen, maar het is aan hen om die te nemen. Trivialiseer ze niet: mensen zeggen vaak dat ze gewoon sterk moeten blijven of een voorbeeld nemen aan andere, zogenaamd sterkere patiënten. Nou, die woorden zijn misschien gemakkelijk uit te spreken als jij niet degene bent die lijdt. Je bent een dokter, geen bron van inspirerende citaten.

* Het citaat is van de Nederlandse schrijfster Sylvia Hubers

Marc van Impe

Bron: MediQuality

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s