Depressie is slechte televisie

Meer bewustwording over depressie is een goede zaak, jammer dat dit onderwerp zo banaal aan het worden is dat het omgekeerde bereikt wordt. Je kan de televisie niet aanzetten of je wordt geconfronteerd met mensen in een kringetje die wat over zichzelf vertellen. En dan komt het: Depressie. Wanen. Angsten. Zelfverminking. Burn-out. Paniekaanvallen. Posttraumatische stressstoornis. Ik vrees dat de kijker twee mogelijke reacties heeft: “hé, dat heb ik ook” of zappen naar een volgende zender.

Het meest erger ik me aan depressieve mensen die gedurende een aantal weken, jaren soms, zichzelf filmen. Depressie is een gruwelijke ziekte. Een ziekte die moet behandeld worden en waar sommige artsen nog altijd veel te weinig aandacht voor hebben. Maar depressie maakt van iemand geen goede cineast of regisseur. Niet alleen de patiënt zit in de put, ook de kijker raakt ervan in de put. Laat ik een vergelijking maken: een van de therapeutisch hulptechnieken is de frustratie van je af schrijven. Dagelijks worden wereldwijd door patiënten tienduizenden dagboeken ingevuld, verhalen geschreven over een slechte jeugd, een miserabele relatie, een stukgelopen vriendschap, over eenzaamheid, obsessie, lethargie, vermoeidheid. Al die verhalen worden gelezen door therapeuten, psychologen, soms door een geduldige vriend. Sommige verhalen worden pas gevonden nadat de auteur uit het leven is gestapt. Af en toe wordt zo’n verhaal, omwille van zijn literairen kwaliteiten, opgepikt door een uitgever. Het wordt een boek. Meestal is dat geen succes. Het mag verkopen, honderdduizend exemplaren zelfs, maar de ervaring leert dat het na een paar hoofdstukken liggen blijft.

Ik zie acht jongeren die tien weken lang zichzelf filmden, ook als ze helemaal in de put zaten, juist dan liefst. Het lijkt op een werkstuk van The Factory van Woody Allen. Niet om aan te kijken. De presentator knikt begrijpend. Is dit taboedoorbrekend? Een goede zaak: meer bewustwording kan schaamte doen verdwijnen, pijn verzachten en levens redden. Maar moet dit zo? Dan volgt De Depressie Kennistest, waarin nog eens bekende mensen openhartig vertellen over hun depressies. Een vlogger vertelt over haar burn-out en een dj komt in zijn uitzending uit de kast. Een omroepster vertelt hoe ze na een wereldreis “helemaal anders” terugkwam. Een populaire Sombermans vertelt als psychiater dat depressie zelfs een vereiste kan zijn voor goede kunst. Nog meer clichés. Ik bedenk: depressie verwordt zoals dieetkunde. Iedereen heeft zijn mening, iedereen zijn advies, elkeen zijn methode. Weinig helpt.

Geloof me: een depressie is een monster, ze kan blijvend zijn en levenslang duren, en ze kan voorbijgaan. Ze wordt erger door de reacties van de omgeving, van mensen die denken dat een depressie makkelijk te begrijpen is. Daar horen ook heel wat professionele hulpverleners bij. Veel suggesties zijn totaal nutteloos: goed bedoeld en ronduit schadelijk. Wie depressief is is ziek, niet noodzakelijk droevig. Depressieve mensen hebben waarschijnlijk al samen met hun arts of therapeut allerlei behandelingen geprobeerd. Dat begint meestal met gesprekstherapie, eventueel in combinatie met antidepressiva . Er is ook geen gebrek aan massage, acupunctuur, yoga, kristallen enzovoort. Depressieve mensen proberen alles. Je kan het niet verzinnen of het is geprobeerd en het helpt niet.

Als je de televisieprogramma’s bekijkt begin je te geloven dat een depressie toch interessant is! Wie suggereert dat positief denken het probleem zal oplossen, zegt eigenlijk dat depressieve mensen zelf verantwoordelijk zijn voor hun ziekte. Dat is beschamend en frustrerend voor mensen die diep in het dal zitten. Stel u voor dat iemand uw voet amputeert en u daarna de raad geeft om hem terug te doen groeien. Depressie heeft wel te maken met een verstoord evenwicht in de hersenen, in de darmen blijkt nu ook. In dat opzicht zit ze letterlijk tussen de oren en in de buik. Depressie kan ook een reactie op medicatie zijn. Suggereren dat dit geen ‘echte’ ziekte is, is beledigend en pijnlijk. Zeggen dat het ‘denkbeeldig’ is: dat is nonsens. Het ergste is zeggen dat u het u wél kunt voorstellen. Depressie is een geestesziekte die levenslang kan duren. Er bestaat geen wondermiddel tegen depressie, de medicatie is niet altijd betrouwbaar en de toestand zal in de tijd variëren. En de vraag stellen of de patiënt echt zoveel therapie of medicatie nodig heeft, is dom. Punt.

Mensen met een depressie hebben het vaak te druk hebben met overleven. Het is hun taak niet om ervoor te zorgen dat hun omgeving zich beter voelt. En evenmin om uitleg te geven over hun depressie en braaf elke keer opnieuw op altijd dezelfde vragen te antwoorden. Laat hen zelf het initiatief nemen om erover te praten, maar onthoud dat een depressie een sterk gevoel van isolement kan geven. Er gewoon zijn voor de ander, en het niet opgeven, kan al een vorm van steun zijn. Dat kan betekenen dat u iemand blijft uitnodigen, ook als hij of zij vaak weigert. Of dat u eten brengt of met het huishouden helpt, naar de apotheek gaat of een lift geeft. Dat zijn geen algemene regels, want de behoeften van mensen met een depressie variëren enorm. Maar het is een begin.

Tenslotte nog dit: een van de eerste depressieverhalen gaat over Koning David. In Deuteronomium is shigaon – een voorgangersterm voor de gemeenschappelijke Jiddische uitdrukking meshuggeneh, of gek – een van de vormen van goddelijke vergelding voor hen die het woord van God niet in acht nemen. Daar was David, zoals een beetje christen weet, goed in. God zegt dat het Joodse volk “m’shuga” zal worden als een vreemd volk zijn gewassen steelt en misbruikt. God definieert depressie dus als een resultaat van machteloosheid en frustratie. Mesjogge dus.

Marc van Impe

 

Bron: MediQuality

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s